Arkham w stanie Massachusetts. To właśnie tutaj krzyżują się ścieżki wielu znanych bohaterów oraz rozpoczyna (albo tragicznie kończy) niejedna mroczna historia. Nic dziwnego więc, że to miejsce szczególne zarówno dla miłośników prozy Samotnika z Providence jak i graczy w Zew Cthulhu. Przenieśmy się do Arkham i zobaczmy, co autorzy nowego dodatku przygotowali dla Strażników Tajemnic i Badaczy.

Nie tylko dla przyjezdnych

Na wstępie należy zaznaczyć, że nie jest to pierwsza próba opisania tego niezwykłego miasta. Arkham pojawiało się w różnych materiałach, zarówno wydawanych przez Chaosium, jak i innych wydawców, jednak dopiero teraz ukazuje się najbardziej obszerne i pełne opracowanie tego tematu. Arkham bazuje więc na wcześniejszych materiałach, które zostały zebrane i ujednolicone, tworząc obszerny 280-stronnicowy tom.

Autorzy podręcznika starają się dostarczyć jak najbardziej szczegółowego opisu miasta oraz jego otoczenia. Pierwsze kilkadziesiąt stron poświęconych jest historii miasta oraz całej doliny rzeki Miskatonic, łącznie z krótkim opisem sąsiednich miejscowości. Nie zabrakło też charakterystyki geograficznej i klimatycznej regionu łącznie z przydatnym generatorem pogody. Dalej znajdziemy ogólne informacje o funkcjonowaniu Arkham, lokalnej władzy, wymiarze sprawiedliwości z tak drobnymi szczegółami, jak godziny urzędowania instytucji publicznych, czy tabelą odległości pomiędzy poszczególnymi miastami, pozwalającą dokładnie określić ile zajmie podróż przy użyciu różnych środków transportu.

W osobnym rozdziale znalazło się kilka opcji dla Badaczy wywodzących się z Arkham. Gracze pragnący wcielić się w postać powiązaną z tym miastem mają do dyspozycji kilka tabel, które pozwolą rozwinąć historię bohatera. Z kolei opcjonalna mechanika reputacji, określi status postaci oraz to, czy jest rozpoznawana wśród miejscowych. Do dyspozycji Strażników i Badaczy został oddany też zestaw kilku nowych umiejętności dla postaci z Arkham, ale zdecydowanie można się bez nich obejść i akurat nie wnoszą zbyt wiele do rozgrywki.

Co słychać w sąsiedztwie

Zdecydowaną większość podręcznika (ponad 200 stron!) zajmuje szczegółowy opis całego miasta. Dzielnica po dzielnicy, niemal dom po domu autorzy nie szczędzą słów i wysiłków, żeby opisać niemal każdy zakamarek miasta. Są tutaj miejsca dobrze znane z opowiadań, takie jak kampus Uniwersytetu Miscatonic, sławna biblioteka czy szpital psychiatryczny (wraz z dokładną mapą) oraz cała masa miejsc wymyślonych przez autorów podręcznika.

Ilość materiału jest wręcz powalająca. Kilkanaście różnych hoteli, miejsc noclegowych lub lokali do wynajęcia. Ponad 10 różnych kościołów, 12 placówek medycznych i prywatnych specjalistów, sklepy, restauracje, a także szereg usług od architekta, przez chemika, kowala i ślusarza kończąc na barberze, kosmetyczce i kwiaciarce. Wszystkich tych miejsc jest blisko 300, każde z nich opisane kilkoma akapitami, chociaż te ciekawsze doczekały się obszerniejszych opisów wraz z portretami Bohaterów Niezależnych i ich statystykami. Czasem pojawiają się też plany budynków, z których Strażnik może skorzystać na sesji bezpośrednio.

Tekst został podzielony według dzielnic miasta. Każda z nich prezentowana jest na poglądowej mapce, która ułatwia rozeznanie się w układzie ulic i zabudowań. Oprócz tego do podręcznika dołączona jest mapa całego Arkham. Słowem jeśli Badacze znajdą się na dowolnej z ulic miasta, zawsze będzie tam coś godnego uwagi.

Diabeł tkwi w szczegółach

Jak już wcześniej wspomniałem, podręcznik o Arkham wręcz kipi od szczegółów. Nawet kanały pod miastem doczekały się własnej ramki wyjaśniającej, jak działa i jak zbudowana jest podziemna sieć odprowadzająca ścieki. Szczęśliwie autorzy wciąż pozostawiają wiele białych plan na mapie, które pozwalają prowadzącym zagospodarować według własnego uznania.

Wszystko po to, żeby jak najwierniej oddać ducha epoki oraz literackiego pierwowzoru. W zamyśle autorów podręcznik może być wykorzystany jako podstawa do stworzenia sandboksowej kampanii, toczącej się w głównej mierze w mieście i jego okolicach. Część opisanych w podręczniku miejsc kryje najróżniejsze tajemnice, niektóre związane z Mitami, inne z kolei z działalnością przestępczą lub wydarzeniami, które rozgrywały się w okolicy przed wiekami. Kilka organizacji działających na terenie miasta również doczekała się swojego opisu, więc podczas kampanii Badacze mogą natrafić na przedstawicieli loży masońskiej, konkurujących ze sobą ganów ulicznych albo siepaczy wpływowych mafiozów, którzy walczą o kontrolę nad światem przestępczym Arkham.

Co ciekawe, autorzy opisują miasto z perspektywy roku 1922, a więc przed wydarzeniami, które znamy z prozy Lovecrafta i jego naśladowców. Oznacza to, że jeśli Strażnik zdecyduje się umieścić akcję swojej kampanii w tym okresie, Badacze będą mogli wziąć udział w wydarzeniach opisanych w opowiadaniach Zew Cthulhu, Zgroza w Dunwich, czy Kolor z przestworzy, albo przynajmniej usłyszeć o nich z pierwszej ręki.

Powrót do Arkham

Podsumowując, Strażnicy znajdą tutaj mnóstwo materiału na dziesiątki sesji, łącznie z kilkoma narzędziami ułatwiającymi generowanie przygód, jak np. obszerne tabele plotek, powiązane z konkretnymi miejscami w mieście. Miłym dodatkiem są również dodane do podręcznika handouty — mapa oraz stylizowane na autentyczne wydanie Arkham Advertisera, jednej z miejscowych gazet.

Największa zaleta tego podręcznika, czyli szczegółowy opis miasta, może być jednocześnie sporym wyzwaniem, dla kogoś, kto chciałby dobrze orientować się w treści podczas sesji. Dla fanów improwizowania i korzystania z narzędzi generujących nie ma tutaj zbyt wiele, poza kilkoma tabelami. Osoby, które sięgają po dodatki w poszukiwaniu gotowych przygód, też nie znajdą tutaj nic dla siebie, bo w przeciwieństwie do większości innych suplementów do Zewu Cthulhu, autorzy nie zamieścili żadnego scenariusza.

Jeśli w swojej kampanii planowaliście odwiedzić Arkham, a może nawet rozgościć się w nim na dłużej, teraz nadarza się ku temu najlepsza okazja. Arkham to podręcznik dla wszystkich tych, którzy uwielbiają dbałość o szczegóły oraz wierność realiom historycznym. To również lektura dla tych, którzy po prostu chcą się dowiedzieć więcej o mieście stworzonym przez Lovecrafta. Trudno bowiem znaleźć drugie, tak dokładne opracowanie tego tematu. Mam nadzieję, że oryginalny wydawca pójdzie za ciosem i wkrótce ujrzymy również odświeżoną wersję podręczników opisujących Innsmouth, Dunwich i Kingsport.